معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
30پس آنها كه به مقام بقاء بالله فائز گردیدهاند، و داراى مقام بقاء بعد از فناء و منزلت جَمعُ الجَمعى هستند از بهشت و دوزخ بالاتر، و در حجاب اقرب، مهیمن و مسیطر بر دو گروه بوده و از آن افق اعلى به همه مىنگرند! و همه را مىشناسند، و مقام و درجه هر یك را معین و مشخّص مىسازند.
تفسیر تفصیلى آیه أعراف
این اجمال استفاده اى بود كه از آیات اعراف نمودیم. حال بپردازیم به بحث دقیق قرآنى از راه تفسیر آیه به آیه، و در ضمن از روایات وارده از اهل بیت عصمت كه همگى مؤید و شاهد بر این حقیقت است نمونههائى ذكر كنیم، بِحَولِ اللهِ و قُوَّتِهِ؛ و لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللهِ العَلىِّ العَظیم:
وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ.
أعرافِ حجاب و پرده، قسمتهاى بالاى آن را گویند. و نیز اعراف، نام براى تپّهها و تلهاى بلندى است كه از رَمْلهاى بیابان تشكیل شده است، و غالباً بواسطه وزش بادهاى تند این تلهاى رملى بوجود مىآید.
و چون در این آیه، اعراف به دنبال حجاب ذكر شده است، محتمل است كه معناى اوّل از آن مراد باشد. و بودن مردانى بر روى اعراف، معناى دوّم را تقویت میكند. و لیكن بین این دو معنى در آیه مباركه، منافات و مغایرتى نیست، زیرا كه معناى حجاب: ما یحْجُبُ شَیئاً عَن شَىْءٍ (چیزى كه چیزى را از چیز دیگرى مستور