معاد شناسی ج9
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد نهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت شفاعت و کیفیت تحقق آن در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • همۀ موجودات به سوی خدا در حرکت‌اند • مجردات محضه و مخلَصین دارای معاد نیستند • بحثی مشروح دربارۀ شفاعت • شفاعت تشریعی و تکوینی • اصناف شفاعت‌کنندگان در قیامت • شفیعان تشریعیه در دنیا؛ توبه، توحید، ایمان، عمل صالح، قرآن • حقیقت معنای شفیع، فناء‌فی‌اللَه است • شفاعت رسول‌اللَه از مقام محمود است • نیازمندی همۀ پیامبران به شفاعت رسول‌اللَه • شفاعت اختصاص به مؤمن گناهکار دارد • شفاعت برای اهل محبت، نه اهل عداوت • شفاعت همچون دارو برای تقویت طبیعت است • پاسخ به اشکالات وارده بر شفاعت • شفاعت در قیامت است نه در برزخ • شفاعت موجبِ ازدیاد امید به رحمت خداست • معنای منبر وسیله و لواء حمد در روز قیامت • ساقی حوض کوثر • حقیقت حوض کوثر، علم توأم با عمل است • معنای نهرهای جاری در بهشت
معاد شناسی ج9
127سُبحانَه و بَینَ نَشأةِ الطَّبیعة1، ارجاع میدهیم
شفاعت تشریعیه در دنیا
و اینك وارد در بخش اوّل شفاعت تشریعیه كه در دنیا تحقّق دارد مى‌شویم. بطور كلّى هر چیزى كه در دنیا موجب مغفرت انسان و قرب او بسوى حقّ تعالى مى‌شود، آن شفیع است كه بین بنده و حضرت حقّ واسطه مى‌شود موجب غفران ذنوب و سیئات میگردد.
شفیعان تشریعیه در دنیا؛ توبه، توحید، ایمان، عمل صالح و قرآن
از جمله آنها توبه است كه در بسیارى از آیات كریم، ما را بدان دعوت كرده است:
قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ* وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ.2
«بگو: اى بندگان من! كه بر عمرها و جان‌هاى خود اسراف كرده و به بیهودگى و تجاوز از حدود الهیه افراط كرده‌اید، از رحمت خداوند مأیوس نباشید! چون خداوند تمامى گناهان را مى‌آمرزد؛ و اوست بخشنده گناهان و مهربان.
- اين رساله با شش رساله ديگر که درباره ذات خدا و اسماء خداوند و افعال خداوند، و انسان قبل الدّنيا و فى الدّنيا و بعدالدّنياست، به رسائل سبعه توحيديّه علّامه طباطبائى مدّ ظلّه العالى معروف است. اين رسائل هنوز به طبع نرسيده است، و اينجانب در اوقاتى که در بلده طيّبه قم مشغول به تحصيل بودم از روى نسخه خطّى علّامه براى خود استنساخ نموده‌ام.
- آيه ٥٣ و ٥٤، از سوره ٣٩: الزّمر