معاد شناسی ج9
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد نهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت شفاعت و کیفیت تحقق آن در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • همۀ موجودات به سوی خدا در حرکت‌اند • مجردات محضه و مخلَصین دارای معاد نیستند • بحثی مشروح دربارۀ شفاعت • شفاعت تشریعی و تکوینی • اصناف شفاعت‌کنندگان در قیامت • شفیعان تشریعیه در دنیا؛ توبه، توحید، ایمان، عمل صالح، قرآن • حقیقت معنای شفیع، فناء‌فی‌اللَه است • شفاعت رسول‌اللَه از مقام محمود است • نیازمندی همۀ پیامبران به شفاعت رسول‌اللَه • شفاعت اختصاص به مؤمن گناهکار دارد • شفاعت برای اهل محبت، نه اهل عداوت • شفاعت همچون دارو برای تقویت طبیعت است • پاسخ به اشکالات وارده بر شفاعت • شفاعت در قیامت است نه در برزخ • شفاعت موجبِ ازدیاد امید به رحمت خداست • معنای منبر وسیله و لواء حمد در روز قیامت • ساقی حوض کوثر • حقیقت حوض کوثر، علم توأم با عمل است • معنای نهرهای جاری در بهشت
معاد شناسی ج9
107وَ قُلْ تُسْمَعْ، وَ سَلْ تُعْطَهُ، وَ اشْفَعْ تَشَفَّعْ!1.
«هر چه مى‌خواهى بگو که سخنت پذیرفتنى است، و هر چه مى‌خواهى سؤال کن که به تو داده خواهد شد، و هر چه مى‌خواهى شفاعت کن که شفاعتت مورد قبول است!»
و أحمد حنبل از أبا بَرْزَه از رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم روایت كرده است كه: إِنَّ مِنْ أُمَّتِى لَمَنْ یشْفَعُ لِأَكْثَرَ مِنْ رَبِیعَةَ وَ مُضَر.2
«حقّاً که در امّت من افرادى هستند که هر یک از آنها در روز قیامت بیشتر از تعداد افراد قبیله ربیعه و مُضَر را شفاعت مى‌کند.»
و حاكم در «مستدرك» با إسناد متّصل خود از أبو هُرَیره و از حُذَیفه یمانى روایت كرده است كه آن دو نفر گفته‌اند كه: رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم گفته‌اند كه: خداوند مردم را در روز قیامت گرد مى‌آورد و در آن وقتى كه بهشت را نزدیك مى‌كنند مؤمنین بر پا مى‌ایستند و همگى به نزد آدم أبو البَشر علیه الصّلاة و السّلام مى‌روند و مى‌گویند: اى پدر ما! بهشت را براى ما باز كن!
آدم در پاسخ مى‌گوید: مگر چیزى غیر از گناه پدرتان آدم شما را
- «صحيح بخارى» در کتاب توحيد باب ١٩ و ٢٤ و ٣٦، و کتاب رقاق، باب ٥١، و کتاب أنبياء، باب ٣؛ و «صحيح مسلم» کتاب إيمان، حديث ٣٢٢ و ٣٢٧؛ و «صحيح ترمذى» در کتاب صفت قيامت؛ و ابن ماجه در کتاب زهد؛ و دارمى در مقدّمه ٨؛ و أحمد حنبل، در ج ١، ص ٥
- «مسند أحمد حنبل» ج ٤، ص ٢١٢