اللَه شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «انحصار توحید حقیقی به معرفت عرفانی، و بطلان توحیدِ غیر عارفان» به ضمیمۀ «مفاد وحدت وجود و برخی ادله آن» میباشد که با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلد: • غیر از عارفان، جمیع مردمان خدا را با دیدۀ دوبین مینگرند • آنانکه برای غیر از خدا اثری قائلاند، مبتلا به شرک خفیّ هستند • ضرورت رجوع به عقل و لزوم فراگیری علم و حکمت • بحث گرانقدر کاشفالغطاء در «وحدت وجود و موجود» • نقد و بررسی اعتقاد به ثنویت و تحقیقی بلیغ دربارۀ خیر و شرّ • اخباریون حشوی و قائلین به اصالت ماهیت، در باطن گرفتار ثنویتاند • برای مادیون و ماتریالیستها مسألۀ شرور حلّ نشده و به جهان بدبین هستند • نقد و بررسی اعتقادات شیخیه • تحقیقی دربارۀ شیطان و دایره مأموریت تکوینی او • در هر طائفهای از اهل عرفان، افرادی غیر خبره و بیمعرفت، خود را جا زدهاند • فقیهنمایان به نجاسات «وحدت وجودی» را افزودهاند تا خود را از مسؤولیت برَهانند • تنزیه صرف فاقد دلیل عقلی و شهودی و شرعی است • نقد و بررسی مکتب معتزلی و اشعری • رموز و اشارات سورۀ اخلاص
مرتب سازی:
اللَه شناسی ج3
203مسئله را فنّى از فنون به شمارش آوردند و مؤلّفات کبیرى همچون «فتوحات مکیه» و متون مختصرى همچون «فُصوص» و «نُصوص» که آنها را صدر الدّین قونوى تنقیح و شرح کرده است به رشته تصنیف درکشیدند و منتشر گشت.
و در نزد عرفاء قرون وسطى از عرب مثل ابن فارض و ابن عَفیف تِلِمْسانى1 و غیرهما، و از پارسیان بسیارى که به شمارش در نیایند مثل عطّار2 و هاتف3 و جامى4 و أمثالهم شایع گردید.
و بهترین و زیباترین کسى که آن را با شعر و نظم به رشته تحریر درآورده است و حقّاً کار بدیعى انجام داده است، عارف تبریزى شبسترى در کتاب معروف خود «گلشن راز» است. و خلاصه این نظریه آنست که این طائفه خواستند برسند به اقصى مراتب توحید که از آن برتر و بالاتر متصوّر نیست، و اینکه براى
- شمس الدّين محمّد بن سليمان بن علىّ معروف به «ابن العفيف التِّلِمْسانىّ» و به «الشّابّ الظّريف». (تعليقه)
- فريد الدّين محمّد بن إبراهيم نيشابورى معروف به «الشّيخ العطّار» صاحب اشعار و مصنّفات راجع به توحيد و معارف، در سنه ٦٢٧ ه ـ . وفات كرد. (تعليقه)
- هاتف سيّد أحمد اصفهانى، شاعر مشهور، در سال ١١٩٨ ه. وفات كرد. و هاتفى، ملّا عبد اللَه است كه خواهرزاده جامى بوده و در سال ٩٢٧ ه. وفات كرده است. (تعليقه)
- ملّا عبد الرّحمن جامى دشتى صوفى نحوى كه نسبش به محمّد بن حسن شيبانى منتهى مىگردد، وى صاحب كتاب «شرح كافيه» در نحو است. در سال ٨٩٨ ه. وفات كرد. و گاهى جامى اطلاق مىشود بر أبو نصر أحمد بن محمّد بجلى معروف به «ژنده پيل» كه يكى از مشايخ صوفيّه و در (٥٣٦) وفات كرد. (تعليقه)