اللَه شناسی ج3

کامیاب مى‌کند، از بیرون آمدن و شکافتن همان یک‌دانه مشاهده نمى‌کردیم، محال مى‌نمود که باورمان بیاید که این درخت همان یک دانه تخم است.

 نطفه انسان که در حقیقت همان یک ذرّه‌اى است که دیدن آن با چشم غیر مسلّح مستحیل است، چطور اطوارى را در رَحِم مى‌گذراند و مراحلى را پشت سر مى‌نهد تا به شرف‌ ﴿فَتَبارَكَ اللَهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ‌﴾¹ درباره او مشرّف مى‌شود، و سپس به این جهان قدم مى‌گذارد و انسانى عاقل و برومند و عالم مى‌گردد. همین‌طور انسان در مراحل کمال خود از این دنیا به سراى تجرّد و نور و اطلاق، به همین منوال است.

 آن انسان ملکوتى و جبروتى و لاهوتى در بدو امر همین انسان ناسوتى بوده است نه غیر آن، امّا در اثر ترقّى و تکاملى که براى وى رخ داده است، در اثر حُسنِ اختیار و اراده خود؛ در طىّ مدارج و معارج کمال و از دست دادن انانیت پوچ و اعتبارى خویشتن متحقّق به مرتبه عبودیت محضه خود مى‌شود که مساوق است با ربوبیت محضه خداى خویشتن.

طىّ قوس صعود، انسان را به بهشت فعلیت و ظهور اعمال مى‌رساند

 بنابراین، آدم بواسطه خروج از بهشت نخستین پیش از دنیا و آمدنش در این دنیا ضررى نکرد، بلکه همه‌اش منفعت بود. منفعت در منفعت با ضریب بى‌نهایت اگر بالا رود، نتیجه منفعت لا یتناهى خواهد شد. و این نفع بیشمار وى را سوق مى‌دهد به بهشت دوّمین که بهشت فعلیت و بروز و ظهور اعمال و ملکات و عقائد و حقائق اوست.

 بیا و بنشین و تماشا کن که چه خبر است؟!

 در طىّ قوس نزولى، انسان همه‌اش مراحل استعداد و قابلیت را در خود مى‌گذراند و ذخیره مى‌نماید؛ امّا در طىّ قوس صعودى که رجعت او از این نقطه‌