اللَه شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «انحصار توحید حقیقی به معرفت عرفانی، و بطلان توحیدِ غیر عارفان» به ضمیمۀ «مفاد وحدت وجود و برخی ادله آن» میباشد که با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلد: • غیر از عارفان، جمیع مردمان خدا را با دیدۀ دوبین مینگرند • آنانکه برای غیر از خدا اثری قائلاند، مبتلا به شرک خفیّ هستند • ضرورت رجوع به عقل و لزوم فراگیری علم و حکمت • بحث گرانقدر کاشفالغطاء در «وحدت وجود و موجود» • نقد و بررسی اعتقاد به ثنویت و تحقیقی بلیغ دربارۀ خیر و شرّ • اخباریون حشوی و قائلین به اصالت ماهیت، در باطن گرفتار ثنویتاند • برای مادیون و ماتریالیستها مسألۀ شرور حلّ نشده و به جهان بدبین هستند • نقد و بررسی اعتقادات شیخیه • تحقیقی دربارۀ شیطان و دایره مأموریت تکوینی او • در هر طائفهای از اهل عرفان، افرادی غیر خبره و بیمعرفت، خود را جا زدهاند • فقیهنمایان به نجاسات «وحدت وجودی» را افزودهاند تا خود را از مسؤولیت برَهانند • تنزیه صرف فاقد دلیل عقلی و شهودی و شرعی است • نقد و بررسی مکتب معتزلی و اشعری • رموز و اشارات سورۀ اخلاص
مرتب سازی:
اللَه شناسی ج3
159پیر ما گفت خطا بر قلم صُنع نرفت *** آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد شاه ترکان سخن مدّعیان مىشنود *** شرمى از مَظلمه خون سیاوشش باد گرچه از کبر سخن با من درویش نگفت *** جان فداى شکرین پسته خاموشش باد چشمم از آینهدارانِ خط و خالش گشت *** لبم از بوسهربایانِ بَر و دوشش باد نرگسِ مستِ نوازشکنِ مردمدارش *** خون عاشق به قدح گر بخورد نوشش باد به غلامىّ تو مشهور جهان شد حافظ *** حلقه بندگى زلف تو در گوشش باد1 تفاوتها در عالم خلقت صحیح است؛ تبعیض وجود ندارد
و امّا درباره براهین حِکمیه عرض مىکنیم:
اوّلًا باید دانست آنچه را که در عالم، مشهود است تفاوت است نه تبعیض.
تبعیض آنست که مثلًا در کاسه طعام دو نفر مستحقّ که کاسه آنها به قدر هم است و استحقاقشان نیز یک اندازه است، در یکى به مقدار خوراک او بریزیم و در دیگرى نصف آن مقدار. و امّا اگر به یک نفر مستحقّى که گرسنه است دو برابر مستحقّ دیگرى که نیم گرسنه است بدهیم، تبعیض نخواهد بود بلکه تفاوت است و صحیح. اگر عالِمى در وقت درس براى شاگرد کمهوش بیشتر بیان کند تا
- «ديوان خواجه شمس الدّين محمّد حافظ شيرازى» طبع حسين پِژمان، غزل شماره ١٦٧، ص ٧٥ و ٧٦