معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجب‌الإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امت‌ها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاء‌الله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیه‌السلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
167و عظمت من دوست داشته باشند؛ و تَحابُب و مِهرورزى به یكدیگر درباره عظمت من كنند.
چهره آنان در روز قیامت از نور است؛ و آنان در منبرهائى از نور بالا میروند؛ و بر تن‌هاى خود لباسهاى سبز رنگ دارند.
از رسول الله سؤال شد: اى رسول خدا! آنان چه كسانى هستند؟!
حضرت فرمودند: آنان جماعتى هستند كه نه از پیامبرانند، و نه از شهیدان؛ و لیكن مردمى هستند كه درباره جلال خدا و براى عظمت حضرت او جلّ و علا همدیگر را دوست دارند و به یكدیگر محبّت مى‌ورزند؛ و مهر و وَدادِشان با هم بر اساس و بر محور خداست.
اینان كسانى هستند كه در بهشت بدون حساب وارد میشوند؛ و از خدا میخواهیم كه به فضل و رحمت خود ما را از آنها گرداند.
و امّا گفتار خدا كه میفرماید: كسانى كه موازین آنها سنگین است، و كسانى كه موازین آنها سبك است، از این جملات خداوند، حساب را اراده كرده است؛ هر یك از حسنات و سیئات توزین میشوند؛ و حسنات سنگینى میزان است، و سیئات سبكى میزان».
بارى، از آنچه در این روایت آمده است علاوه بر آنكه بیان كردیم كه سیئات وزن ندارند و سبك هستند؛ علّت عدم میزان براى كسانى كه در بهشت بدون حساب داخل میشوند استفاده میشود.
زیرا تحاببِ فى الله و فى جلال الله یعنى مودّت و صمیمیت و اخوّت و قضاء حوائج یكدیگر فقط و فقط بر اساس خدا، و براى