
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
96آن عبور كنید و بر آن وقوف نمائید! پس یا مورد رحمت خداوند قرار میگیرد و نجات پیدا میكنید! و یا به هلاكتى كه به دنبالش تدارك و تلافى نیست دچار خواهید بود!»
شیخ میفرماید: منظور أمیر المؤمنین علیه السّلام از نجات از این عقبه خسته كننده و كمرشكن تخلّص و رهائى انسانست از عقباتى كه در پیش دارد؛ و مراد مسائلى است كه بر او واجب گشته و باید جوابگوى آن باشد؛ و اینطور نیست كه حَشْویه گمان میكنند كه در آخرت نیز مانند دنیا كوههائى و گردنههائى است كه انسان نیاز به پیمودن آن یا بطور سواره و یا بطور پیاده پیدا میكند.
زیرا آنچه از حكمت خدا ایجاب میكند، اقتضاى عبور از چنین عقبات و جبالى در مورد جزاى اعمال نمىباشد؛ و وجهى ندارد كه خداوند گردنهها و بندهائى خلق كند و بدانها نام نماز و زكات، و روزه، و حجّ و غیرها از اسامى واجبات بگذارد؛ و انسان را الزام و اجبار كند كه از آنها بالا رود، و اگر انسان از اطاعت خدا تقصیر كند، مانع از صعود او از این گردنهها و كوهها گردد.
زیرا كه غرض از قیام قیامت وقوف و اطّلاع انسان است بر اعمال و جزا دادن خدا بر طبق اعمال به ثواب و یا به عقاب الهى؛ و این نیاز به كوهها و گردنههائى به نام عقبات ندارد؛ و محتاج به پدید آوردن جبال و تكلیف كردن انسان به بالا رفتن از آن به آسانى و یا به صعوبت نیست.
با آنكه خبر صحیحى در این مورد كه تفاصیل مطلب را كاملًا بیان
