
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
81من بهره یابید؛ باید همه چیز شما صحیح باشد هم حقّ خود را بدهید، و هم حقّ خدا را؛ و هم حقّ مردم را. ظلم نكنید، تجاوز ننمائید! شما انسان هستید! باید خود را بصورت انسان درآورید! و از صفات بهیمیت باید بگذرید؛ و حقّ خدا اینست كه شما باید او را بشناسید و بواسطه ورود در این صراط و انس و آشنائى و استجلاب انوار قدسیه الهیه، از این ظلمات عالم نفس و كدورت شهوات عبور كنید! و این معنى بدون وارد شدن در صراط مستقیم ولایت محال است.
پس بنابراین كسى كه در اینجا وارد شود در بهشت است و كسى كه وارد نشود در جهنّم است؛ بغض و عداوت و حسد و كینه، و بخل و طمع و آز و تجاوز به حقوق، و انكار حقّ و جحود و استكبار، و بلندمنشى و بلندپروازى جهنّم است و مهر و رأفت و محبّت و عطوفت و ایثار و گذشت، و عدالت و فروتنى و خضوع و خشوع و تسلیم و انقیاد در برابر حقّ بهشت است؛ پس محبّت علىّ كه سَمبُل این صفات است راه بهشت است؛ و بغض و عداوت با علىّ مستلزم خشونت و استكبار باطنى و جهنّم است.
رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمود: حُبُّ عَلِىٍّ حَسَنَةٌ؛ وَ بُغْضُ عَلِىٍّ سَیئَة.1 محبت علىّ حسنه است، و معلوم است كه حسنه راه بهشت است، و بغض علىّ بدى و زشتى است؛ و معلوم است كه زشتى راه دوزخ است، پس علىّ قسمت كرد بهشت و جهنّم را؛ این یك مسأله.
یك مسأله دیگر هم هست؛ و آن اینكه آن صراطى كه بین انسان و حقّ است یك راهى است كه انسان را به مقام عرفان میرساند، و فانى در ذات حقّ میكند و تمام شئون عالم هستى و عالم استكبار و فرعونیت
- در «ينابيع المودّة» طبع اسلامبول ص ١٢٥ آورده است: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: حُبُّ عَلِىٍّ حَسَنَةٌ لا تَضُرُّ مَعَها سَيِّئَةٌ وَ بُغْضُهُ سَيِّئَةٌ لا تَنْفَعُ مَعَها حَسَنَةٌ.
