
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
76كرد چیست؟
فرمودند: مرادِ خداوند علىّ بن أبى طالب صلوات الله علیه است.
فرمودند: آیا میدانى مراد از آن راههائى را كه نباید از آن پیروى كرد كه انسان را از راه خدا باز میدارد كدام است؟!
عرض كردم: نمیدانم!
فرمودند: مراد و منظور خدا ولایت فلان و فلان است.
فرمودند: آیا میدانى كه مراد از راهى كه باید از آن پیروى كرد؛ و در صورت پیروى از راههاى دیگر انسان را از پیروى از آن راه باز میدارد كدام راه است؟
فرمودند: خداوند از آن راه علىّ علیه السّلام را قصد كرده است».
در تفسیر آیه شریفه:
أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلى وَجْهِهِ أَهْدى أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ. (آيه ٢٢، از سوره ٦٧: الملک)
در «غایة المرام» یك روایت از طریق عامّه و سه روایت از طریق خاصّه وارد است كه مراد از صراط مستقیم در آن علىّ بن أبى طالب است؛ و ما از طریق خاصّه یك روایت از آن را مىآوریم: محمّد بن یعقوب كلینى با إسناد خود از محمّد بن فضیل از حضرت امام موسى بن جعفر علیهما السّلام روایت میكند كه:
قَالَ: قلت: أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلى وَجْهِهِ أَهْدى أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ قَالَ: إنَّ اللهَ ضَرَبَ مَثَلًا: مَنْ حَادَ عَنْ وَلَایةِ عَلِىٍّ كَمَنْ یمْشِى مُكِبّاً عَلَى وَجْهِهِ لَا یهْتَدِى لِامْرِهِ وَ جَعَلَ مَنْ تَبِعَهُ سَوِیا عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ و الصِّرَاطُ
