معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
62قسمت تقسیم نموده؛ و مجموعاً یكصد منزل بیان فرموده است، و البتّه مجموع این یكصد منزل، یكصد اسم خداست، كه یكى از آنها مخزون و مكنون یعنى پنهان است؛ و نود و نه عدد از آن معلوم است، و لذا در بسیارى از روایات خاصّه و عامّه وارد است كه خداوند نود و نه اسم دارد.
و در «توحید و خصال» شیخ صدوق با سند متّصل خود از سلیمان بن مَهران از جعفر بن محمّد از پدرانش از أمیر المؤمنین علیه السّلام روایت میكند كه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: إنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَ تِسْعِینَ اسْماً مائَةً إلَّا وَاحِداً مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ.1
«بدرستى كه براى خداوند نود و نه اسم است یعنى صد اسم منهاى یك اسم؛ و كسى كه آن را احصاء كند و بتواند بشمارد داخل در بهشت میشود.»
و در بعضى از روایات براى خداوند سیصد و شصت و یك اسم معین فرمودهاند؛ چنانكه از إبراهیم بن عمر از حضرت صادق علیه السّلام وارد است.2
و بعضى حجاب را هزار گرفتهاند همچنان كه اسماء خدا را هزار دانستهاند. و بعضى هزار و یك منزل دانستهاند.
از ره نفس تا به کعبه دل *** عارفان را هزار و یک منزل - «توحيد» صدوق، ص ١٩٤؛ و «خصال» ص ٥٩٣
- اصول کافى ج ٢ ص ٢٢