معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
58ز حکمت باشدش جان و دل آگه *** نه گُرْبُزْ1 باشد و نه مرد ابله به عفّت شهود خود كرده مستور *** شَرَه همچون خمود از وى شده دور شجاع و صافى از ذلّ و تكبّر *** مُبّرا ذاتش از جبن و تهوّر عدالت چون شعار ذات او شد *** ندارد ظلم از آن خُلقش نِكو شد همه اخلاق نیكو در میانه است *** كه از افراط و تفریطش كرانه است میانه چون صراط المستقیم است *** ز هر دو جانبش قعر جحیم است به باریكىّ و تیزى موى و شمشیر *** نه روى گشتن و بودن بر او دیر تا آنكه فرماید:
بسیطُ الذّات را مانند گردد *** میان این و آن پیوند گردد نه پیوندى که از ترکیب اجزاست *** که روح از وصف جسمیت مبرّاست - گربز به معناى جربزه است.