
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
48سنجش عدالت است؛ و راه وصول به محبوب، غیر از راه به دست آوردن مجهول در معادلات جبرى است؛ و راه بهشت غیر از راه حلّ مسائل ریاضى است.
مقدّمه دوّم: در آیات كریمه قرآن و روایات وارده از معصومین صلوات الله و سلامه علیهم أجمعین وارد است كه خداوند براى وصول به مقام ارجمند انسانیت و فعلیتِ قُوى و استعداد و تقرّب به خدا، و لقاء و دیدار خدا، و طىّ مراحل و منازل كمال، راهى معین فرموده است؛ و از پیمودن بعضى از راهها نهى نموده است مثل آیه:
قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي. (آيه ١٠٨، از سوره ١٢: يوسف)
«بگو اى پیغمبر: كه اینست راه من! كه من از روى بصیرت بسوى پروردگار مردم را به پیمودن این راه میخوانم و دعوت میكنم؛ و نیز پیروان من از این راه مردم را بسوى خدا میخوانند».
و مثل آیه:
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى. (آيه ٣٠، از سوره ٥٠: النّجم)
«بدرستى كه پروردگار تو داناتر است به كسانى كه از راه او گمراه شدهاند؛ و او داناتر است به كسانى كه راه یافتهاند».
و مثل آیه: وَ لا تَقْعُدُوا بِكُلِّ صِراطٍ تُوعِدُونَ وَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ. (آيه ٨٦، از سوره ٧: الاعراف)
«و در سر هر راهى منشینید كه مردم مؤمن را بیم دهید، و از راه
