معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
46میگردند، داراى معانى كلّیه هستند؛ نه آنكه معناى موضوعٌ لَه و یا مستعملٌ فیهِ آن، خصوص فردى از افرادِ آن معنى باشد.
مثلًا لفظ چراغ را كه وضع كردهاند براى یك معناى كلّى بوده است؛ و آن عبارت است از موجودى نورانى كه در پرتو خود به مقدار سعه شعاعىِ خود موجودات تاریك را روشن میكند؛ در آن زمان چراغ منحصر بود به یك رشته كه در ظرف روغنى میگذاردند؛ و سر رشته را آتش زده، از آن روشنى و دود خارج میشد. و به این موجود خاصّ بدین كیفیت خاصّه چراغ مىگفتهاند؛ سپس كه چراغ نفت رائج شد؛ و نفت رائج شد؛ و نفت را در ظرفى سربسته ریخته و فتیله اى در آن گذارده؛ و روى فتیله حبابى از شیشه قرار میدادند؛ به این هم چراغ گفتند، بدون مختصر عنایتى در تغییر نام چراغ؛ گوئى همان معناى چراغى كه در سابق با روغن بود؛ همان معنى بعینه در این چراغ نفتى حباب دار وجود دارد؛ پس خصوصیت روغن چراغ و دودِ فتیله دخالتى در معناى اسم چراغ نداشته؛ بلكه معنى همان معناى كلّى بوده كه جسمى خود نورانى و نور بخش باشد؛ و چون این معناى كلّى در این دو فرد از ساختمان چراغ تفاوت نداشت؛ لذا به همان عنایت اوّلیه اى كه چراغ را براى آن فرد اوّل استعمال كردند به همان عنایت براى فرد دوّم نیز استعمال میكنند.
و همچنین پس از آنكه چراغ گازى اختراع شد، و به دنبال آن چراغ كهربائى و برق پدید آمد؛ با انواع و اشكال مختلف آن، به تمام آنها همان چراغ را گفتند.