
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
37عَلَى خُبْزَةٍ لَینَةٍ فَأَقَامَ حَوْلًا یشْتَهِیهَا ثُمَّ ذَكَرَ ذَلِكَ لِلْحَسَنِ عَلَیهِ السَّلامُ وَ هُوَ صَائِمٌ یوْمٌ مِنَ الایامِ فَصَنَعَهَا لَهُ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ یفْطُرَ قَرَّبَهَا إِلَیهِ، فَوَقَفَ سَائِلٌ بِالْبَابِ.
فَقَالَ: یا بُنَىَّ احْمِلْهَا إلَیهِ لَا نَقْرَأَ صَحِیفَتَنَا غَداً أَذْهَبْتُمْ طَیبَاتِكُمْ فِى حَیوتِكُمُ الدُّنْیا وَ اسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا1
«گفته است: به ما چنین خبر رسیده است كه روزى أمیر المؤمنین علیه السّلام اشتها كردند كه جگر كباب شده و یا بریان شده اى را با نانِ نرم بخورند؛ همینطور این امر طول كشید و یك سال بر آمد كه پیوسته حضرت این اشتها را داشتند ولى ابراز نمىنمودند؛ پس از یك سال درحالىكه روزى از روزها روزه بودند؛ به حضرت امام حسن علیه السّلام این مطلب را بازگو كردند؛ امام حسن براى آن حضرت آماده ساخت؛ و چون هنگام افطار رسید و امام حسن این طعام را به نزد پدر گذارد، كه ناگهان سائلى در خانه سؤال نمود.
حضرت فرمودند: اى نور دیده من! این طعام را بردار و به سائل بسپار! براى آنكه ما در فرداى قیامت در صحیفه اعمال خود نخوانیم كه: شما طیباتِ خود را در زندگانى دنیا و پست خود از بین بردید! و در این حیات دَنىّ و ناقابل، شما با طیبات خود استمتاع نموده و بهرهمند شدید»!
حضرت در این بیان استشهاد فرمودهاند به آیه ١٩، از سوره ٤٩ از سوره الاحقاف
- «سفينة البحار» طبع سنگى، مادّه کبد، ج ٢، ص ٤٥٨
