
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
197بجاى آورد آن را مىبیند».
بارى، از این آیات بطور وضوح استفاده میشود كه هر عملى را كه انسان انجام دهد، پاداشى و عكس العملى را به دنبال خواهد داشت؛ و انسان نباید از عواقب كردار خود غافل بماند.
بسیارى از بزرگان علماى اخلاق و عرفان در اینجا مراقبتهاى شدید داشتند و مىگفتند: اگر یك روز پاى ما بلغزد و زمین بخوریم، باید مطالعه كنیم و در احوالات و اعمال خود بنگریم و ببینیم چه خطائى و غفلتى از ما سر زده است تا اینكه این لغزش اثر آن بوده است.
این نتیجه دنیوى عمل است و طفل نوزاد متولّد از عمل؛ نتیجه اخروى به جاى خود محفوظ است.
یكى از مفاخر عالم اسلام و تشیع، فقیه نبیه و عالم اخلاقى و مربّى روحانى سید بن طاووس بوده است علىّ بن موسى بن جعفر بن محمّد بن طاوس كه لقب شریفش رَضِى الدّین است.
این مرد بزرگ را «سید أهل مراقبت» گویند؛ زیرا بقدرى در مراقبت در امور و اعمال و كردار و پاداش آن، و اثرات مترتّب بر آن مراقب بوده كه نظیرى براى او شناخته نشده است.
و اگر كسى كتاب شریف و نفیس او را به نام «إقبال» كه در ادعیه و اعمال عبادى است مطالعه كند مىیابد كه تا چه حدّ این عالم عامل در پىجوئى آثار مترتّبه بر اعمال دقّت نظر داشته است؛ و چه نكات دقیق و لطیف و ظریفى را بیان میكند.
دو داستان درباره سرعت حساب
در اینجا دو داستان از نتائج ترتّب آثار بر اعمال كه در همین
