
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
186از همه موجودات طبیعى و مادّى گذشته؛ و اگر بخواهد برگردد؛ تمام آن سلسله علل و معلولاتى كه دست به دست یكدیگر دادهاند، تا این زمان را از آن ساعت به این ساعت آوردهاند؛ همه باید برگردند؛ و مشیت الهیه درباره آنها باید تغییر كند، و این محال است؛ پس محال است كسى بتواند یك دقیقه قبل را برگرداند.
بنابراین همین یك دقیقه قبل با اینكه یك دقیقه بیشتر نیست، ولى خیلى دور است؛ چون دسترسى بدان نیست؛ امّا حساب بسیار نزدیك است؛ چون پیوسته ما بسوى حساب میرویم؛ گرچه عمر ما بقدر عمر حضرت نوح باشد كه نهصد و پنجاه سال در میان قوم خود زندگى نمود؛ بالاخره امرى است شدنى كه باید تحقّق پذیرد؛ خود حضرت نوح هم كه این مقدار را در بین قوم زیست نمود، هر لحظه بسوى نقطه أجل نزدیك میشد و به حساب میر سید.
ما هم عمرمان به اندازه اى باشد كه فرضاً از آن مقدار هم زیاده باشد بالاخره یك مُهرى بر پیشانى ما زده شده است كه باید بمیریم؛ و به حساب برسیم.
كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ* وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ. (آيه ٢٦ و ٢٧، از سوره ٥٥: الرّحمن)
«هر چیزى كه روى زمین است دستخوش بوار و فنا و هلاكت است؛ و فقط وجه الله كه صاحب جلالت و كرامت است باقى میماند».
پس فنا براى ما هم هست؛ ما هم باید بسوى خدا و بسوى حساب برویم؛ هر چه دور باشد نزدیك است. اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسابُهُمْ،
