
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
185رفته و خدا حاضر است؛ و در آنجا به حساب میرسد. چه كردى؟ چرا دنبال باطل رفتى؟ چرا از آب حقیقت خود را سیراب نكردى؟
اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسابُهُمْ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ مُعْرِضُونَ. (آيه ١، از سوره ٢١: الانبياء)
«حساب مردم به آنها خیلى نزدیك شده است؛ ولى آنها پیوسته در حال غفلت بسر مىبرند و اعراض میكنند».
حساب بسیار نزدیك است؛ چون بین مردم و بین حساب آنها هیچ فاصله اى نیست؛ بین انسان و مردن او هم فاصله اى نیست؛ حالا بفرمائید؛ فاصله باشد؛ هر چه باشد باز هم كوتاه است؛ چون ما به سمت حساب نزدیك میشویم؛ هر چه هم دور باشد؛ چون هر لحظه اى كه میگذرد نزدیك میشویم؛ پس نزدیك است؛ دور چیزى است كه گذشته و رفته و دیگر انسان به آن چیز دسترسى ندارد.
این سالهاى عمر ما كه گذشته است بسیار دور است؛ چون طىّ شده و دورهها گذشته است و قابل بازگشت نیست؛ پس بسیار دور است؛ حتّى همین یك ساعتى كه الآن از ما گذشته است با آنكه یك ساعت بیشتر طول نكشیده؛ امّا خیلى دور است؛ ازاینجهت كه گذشته و دیگر پیدا نمیشود.
آیا كسى میتواند این ساعتى را كه گذشته است پیدا كند؟ آیا میتواند چرخ زمان را برگرداند؛ و آن ساعت را مشهود خود ببیند؟ این محال است. چرا؟
چون اگر بخواهد برگردد باید عالم برگردد؛ این یك ساعت
