
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
174و همچون راه و روش دنیاپرستانه خود، جامعه علم و ادب را نیز از سلوك راه لقاء باز دارند؛
آرى متحابّین در جلال خدا مقصد و مقصودى، و هدف و منظورى، و غایت و معبودى جز خدا ندارند.
هر سو که دویدیم همه سوى تو دیدیم *** هر جا که رسیدیم سر کوىِ تو دیدیم هر قبله که بگزید دل از بهر عبادت *** آن قبله دل را خم ابروى تو دیدیم هر سَروِ روان را که در این گلشن دهر است *** بر رسته به بستان و لب جوى تو دیدیم از باد صبا بوى خوشت دوش شنیدیم *** با باد صبا قافله بوى تو دیدیم روى همه خوبان جهان بهر تماشا *** دیدیم ولى آینه روى تو دیدیم در دیده شهلاى بتانِ همه عالم *** کردیم نظر نرگس جادوى تو دیدیم تا مِهرِ رخت بر همه ذرّات بتابید *** ذرّات جهان را به تک و پوى تو دیدیم
