
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
173میزان است.
امروز ملاحظه كنید: تمام محبّتها روى دنیا دور میزند: جلسه است، كنفرانسها، حزبها و ملّتها، دانشگاهها، كتابها و كتابخانهها، همه براساس مادّه و طبیعت و علم الاجتماع و الاقتصاد و نظائرها دور میزند.
یك مكتبى كه براى تربیت افراد خدا دوست و خداشناس كه در دو جناح علم و عمل حركت كنند و با صفاى سرّ ادراك معانى حقّه حقیقیه را بنمایند كجاست؟! اگر كسى هم فىالجمله بخواهد خود را مهذّب كند. چنان او را متّهم میكنند كه دیگر نتواند سربلند كند؛ أُفٍّ لَكُمْ وَ لِما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ.
افّ بر شما و این افكار زشت و پلید و نیتها و معبودهاى پندارى كه در دل خود ساختهاید و پرداخته اید! و این خداوند رحیم و رؤوف، و قادر و عظیم را جاهلانه و یا عالمانه به كنار زده اید! و از غیر خدا پیروى مىكنید!
و چون نتوانستهاند معناى وَ یتَحَآبُّ بِجَلَالِى با (جیم معجمه) را بفهمند، در نسخه تحریف كرده و یتَحَآبُّ بِحَلَالِىبا (حاء مهمله) ضبط كردهاند؛ و بالاخره در تعلیقه روایت را از آحاد و از روایات غریبه شمردهاند؛ تا بدینوسیله سدّى استوار در برابر اراده كسى كه بخواهد این روایت را بفهمد، و به دنبال محبّت خدا برآید ایجاد كنند1.
- اشاره است به حديثى که اخيراً از «توحيد» صدوق نقل کرديم. و در همه نسخ «توحيد» صدوق «بجلالى» با جيم آمده است و مرحوم مجلسى نيز در «بحار» بنا بر طبع کمپانى جلد «عدل و معاد» که سوّم از مجلّدات است در ص ٢٦٣ با جيم آورده است، ولى در طبع اخير که حروفى است در ج ٧، ص ٢٥٠ با حاء آورده است و در تعليقه آن نيز روايت را از آحاد غريب شمرده است.
