معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
172ضَرْبَةُ عَلِىِّ یوْمَ الْخَنْدَقِ أَفْضَلُ مِنْ عِبَادَةِ الثَّقَلَینِ.
این تعبیر نه از نقطه نظر زورآزمائى، و رشادت ظاهرى، و عزّ اسلام از جهت حكم اجتماعى است؛ زیرا این معانى به چه علّت، آن یك ضربه را افضل از عبادت جمیع جنّ و انس در آورد؟ بلكه فقط و فقط آن حال خلوص و اندكاك و استغراق است، كه علىّ در آن وقت غیر از خدا نمىبیند و نمىشنود و نمىگوید.
میزان عمل، أمیر المؤمنین علیه الصّلاة و السلام است
البتّه چنین عملى از عبادت جنّ و انس كه هستى دارند، و براى وصول به ثواب و درجات و مقامات تلاش میكنند افضل است. و لذا أمیر المؤمنین میزان عمل ندارد و در بهشت بدون حساب وارد میشود بلكه خود او میزان اعمال است السَّلَامُ عَلَى مِیزَانِ الاعْمَالِ.1
او خودش میزان عمل است؛ و قسمت كننده بهشت و دوزخ است؛ و صراط مستقیم است؛ او معیار است؛ او مركز و محور است؛ او اهل عرفان الهى است او اهل ولایت است؛ او اهل تحابب فى الله است.
او از كسانى است كه محبّت یا مودّت خدا بر او قرار یافته و ثابت گردیده است؛ چون دوستدار عظمت و جلال خداست؛ چون كردارش، و صفاتش، و نیاتش، و وجودش براى خداست؛ پس او
- اين فقره از جمله سلامى است که به آن حضرت کرده ميشود. و در زيارت مطلقه آن حضرت وارد است که پس از انجام زيارت چون در پائين پاى قبر ميرود بگويد: السَّلامُ عَلَى أبى الائِمَّةِ وَ خَليلِ النُّبُوَّةِ وَ الْمَخْصوصِ بِالاخُوَّةِ، السَّلامُ عَلَى يَعْصُوبِ الدّينِ و الإيمانِ وَ کلِمَةِ الرَّحْمَنِ، السَّلامُ عَلَى ميزانِ الاعْمَالِ وَ مُقَلِّبِ الاحْوَالِ تا آخر سلامها. و اين زيارت را مرحوم مجلسى در «بحار» ج ١٠٠، ص ٢٨٧ آورده است.