
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
170مردم پاداش میگیرند، و تحقّق و واقعیت بر میزان و معیارى كه درجه هر یك را در عالم انوار و حقائق مشخّص میكند مىباشد.
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ* وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خالِدُونَ* تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَ هُمْ فِيها كالِحُونَ. (آيات ١٠١ تا ١٠٤، از سوره ٢٣: المؤمنون)
«پس آن روز كه در صور دمیده شود، دیگر در بین مردم مراتب خویشاوندى و روابط نَسَب و رَحِمیت نیست؛ و كسى از حال دیگرى نپرسد؛ و از یكدیگر سؤال نكنند. پس هر كسى كه موازین عملش سنگین باشد فقط آنان از رستگارانند؛ و كسى كه موازین عملش سبك باشد، آنان كسانى هستند كه نفوس خود را باخته و در زیان و خسارت افكندهاند و در جهنّم جاودانه اقامت كنندگانند؛ آتش دوزخ چهرههاى آنها را میسوزاند، و آنان در آن آتش از زشتمنظران و كَریهچهرگانند».
معیار و میزان، انبیاء و اوصیاء هستند و هر امّتى با موازین روحى و عملى و سلوكى امامش سنجیده میشود و حجج الهیه كه واسطه فیض و تربیت و تعلیم تشریعى مردم هستند معیار قرار میگیرند و خداوند با مردم، با سنّت و منهاج آن حجّتها احتجاج میكند و سؤال و مؤاخذه و پرسش مىنماید؛ و ثواب میدهد و یا عقاب میكند.
لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ. (آيه ٤٢، از سوره ٨: الانفال)
