
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
150وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمِيزانَ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ وَ أَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَ لا تُخْسِرُوا الْمِيزانَ. (آيات ٧ تا ٩، از سوره ٥٥: الرّحمن)
«پروردگار متعال آسمان را بلند پایه برافراشت؛ و میزان را قرار داد، تا اینكه شما در میزان و سنجش طغیان نكنید! و ظلم و ستم روا مدارید! و سنجش و میزان را بر اساس قسط و عدل بپاى دارید و استوار كنید! و در میزان كم و كاهش و نقصان و كاستى پدید نیاورید!»
اللَّهُ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ وَ الْمِيزانَ وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيبٌ. (آيه ١٧، از سوره ٤٢: الشّورى)
«خداست آنكه كتاب را بحقّ و با میزان فرو فرستاد؛ و چه میدانى اى پیامبر، امید است كه ساعت قیام قیامت نزدیك باشد؟»
لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ. (آيه ٢٥، از سوره ٥٧: الحديد)
«و به تحقیق كه هر آینه ما پیامبران خود را با ادلّه و بینه قاطعه و معجزات قاهره فرستادیم؛ و با آنان نیز كتاب و میزان را فرو فرستادیم، تا اینكه مردم در میان خود به عدل و قسط قیام كنند.»
سنت تكوین و تشریع بر نظام میزان است
از این آیات استفاده میشود كه عالم تكوین بر اساس حسابهاى دقیق و معیارها و میزانهاى دقیق بنا شده است؛ و ارسال رسل و انزال كتب سماویه نیز بر اساس میزان بوده است؛ و عالم بشریت یله و رها نیستند؛ بلكه داراى میزان مىباشند؛ و عالم تشریع بى حساب نیست؛ و افراد بشر همگى باید میزان خود را بر محور حقّ و نظام قسط
