
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
144«آن كسانى كه كافر شدهاند به آیات خدا و لقاء پروردگارشان پس اعمال آنها نابود میشود، و ما در روز قیامت براى آنها وزنى قائل نمىشویم و میزانى بر پا نمىداریم».
دوّم كسانى كه از اخلاص و مجاهده با نفس امّاره گذشته؛ و به درجه خلوص و طهارت مطلقه رسیدهاند، و از فانیان در ذات خدا گشته، و طبق آیه قرآن از مقرَّبین و مخلَصین (به فتح لام) شدهاند.
آنها در عالم توحید به مرحله اى رسیدهاند كه همه گونه اقسام غیریت را برانداخته و بنیاد كثرت را كه مبنى بر تخیلات و توهمّات اندیشه باطل است در نهاد وجودى و در صُقْع نفسانى خود آتش زدهاند؛ و به مقام مشاهده وحدت در كثرت و كثرت در وحدت رسیده و در عین فناء در واحدیت خدا در احدیت آن ذات اقدس نیز فانى شدهاند؛ و در این صورت دیگر براى آنها بقایائى از وجود و عمل و صفت نمانده است كه آن را میزان كنند؛ همه را یكسره به خدا سپردهاند؛ و مِلك طِلق خدا دانستهاند؛ چیزى نمانده است كه به خود نسبت دهند و بر آن اساس قابل توزین باشند.
فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيها بِغَيْرِ حِسابٍ. (آيه ٤٠، از سوره ٤٠: غافر)
«همگى بدون حساب و كتابى و بدون اندازه و مقدارى داخل در بهشت میشوند و روزى میخورند.»
در آنجا حقیقت یا لَیتَنا كُنّا مَعَكَ فنَفوزَ فَوْزاً عَظِیمًا است. یعنى معیت صرف با اولیاء خدا و با معصومان كه خودشان و وجودشان
