معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
140در باب انفاق، انفاقهائى را كه انسان در دنیا میكند، به نیتها و مقاصد مختلف براى قوم خویش، براى همسایه، البتّه براى خدا میكند، ولى احیاناً غرض دیگر هم در نظر دارد؛ در حال سَرّاء و ضَرّاء كرده، كم كرده، و یا زیاد كرده؛ علنى یا مخفیانه انجام داده، همه را مىآورند و در كفّه ترازوى انفاق سنج میریزند، و در كفّه دیگر روح و حقیقت انفاق را كه صد در صد خالص بوده و تقرّباً إلى الله تعالى بوده است و هیچ شائبه پاداش و جزاى دنیوى یا اخروى در آن نبوده؛ مانند انفاق أمیر المؤمنین علیه السّلام در هر حال؛ و با نداشتن مال دیگرى و اندوخته ننمودن ذخیره اى براى خود و اهل بیت خود، كه فقط چهار درهم دارد؛ و آن را در راه خدا، در آشكارا و پنهان، و در شب و روز، انفاق میكند، و درباره او این آیه نازل میشود:
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ. (آيه ٢٧٤، از سوره ٢: البقرة)
قرار میدهند.
در تفسیر این آیه از «مجمع البیان» و «جوامع» از ابن عبّاس روایت شده است كه درباره أمیر ـ المؤمنین علىّ بن أبى طالب علیه السّلام نازل شده است كه آن حضرت فقط چهار درهم داشت، یكى از دراهم را در شب و یكى را در روز؛ و یك درهم را پنهان و یكى را در آشكار؛ انفاق كرد. و این روایت نیز از صادقین علیهما السّلام روایت شده است و نیز از عیاشى از أبى إسحق روایت است.1
- تفسير «صافى» طبع وزيرى، ج ١، ص ٢٢٩