
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
139زكات سنج، جهاد سنج، ولایت سنج، خداشناسى سنج و همچنین غیر ذلك از امور حسنه فوراً مقدار خلوص و پاكى نیت را در این اعمال نشان میدهد.
هر چه این اعمال كه در یك كفّه قرار میگیرد و در كفّه دیگر عدلِ از آن فعل یا صفت را میگذراند عقربه سنجش آن به مبدأ نزدیكتر باشد آن عمل صحیحتر و مطلوبتر، و هر چه دورتر باشد آن عمل مطرودتر و محكومتر خواهد بود؛ و اگر از باب مثل فرض كنیم صفحه اى كه عقربه سنجش بر روى آن كار میكند مدرَّج به هزار درجه باشد، هر نمازى را كه در كفّه بگذارند، فوراً عقربه روى یكى از این درجات ما بین صفر و هزار قرار خواهد گرفت.
و آن وقت در هر نمازى اگر علىحدّه این كار را كنند؛ و سپس بین تمام نمازها منتجه گیرند؛ و سپس حالت و مقام نماز گزار را بر اصل سنجش با عدل نماز گزار و عدل مصلّى مشخّص كنند. حقّاً تماشا كردنى است و چقدر این دستگاههاى معنوى عجیب و قابل ملاحظه و مشاهده و تفكّر و تأمّل است.
و در آن وقت كه میزان عمل مقرّبین و مخلَصین و ابرار و اخیار و صالحین سنگین میشود و به درجه عدل حقیقى نزدیك میگردد، یا هم وزن و مساوى آن قرار میگیرد، باید این ندا را در داد كه: وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ؛ سبقتگیرندگان و جلودار خواهان باید در این امور سبقت گیرند؛ و داعى پیشى و برترى داشته باشند.
