
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
134در هر كدام یك معیار و میزان بخصوصى است كه آن صفت را با آن مىسنجند.
میزان هر امتى پیامبر آن امت است
حال كه این دو مقدّمه بطور مشروح و مفصّل ذكر شد؛ میگوئیم: مراد از میزان اعمال در روز قیامت نمونه كامل حُسن و تقوى و صبر و ایثار و جهاد و وَرع و عدالت و عبودیت و یقین و توحید در هر امّتى از امّتهاى گذشته، پیامبر آنان، و وصّى آن پیامبر، و كتاب و شریعتى است، كه خداوند براى آنها فرستاده است.
و در این امّت آخر الزّمان وجود مقدّس رسول اكرم و حضرت صدّیقه اطهر فخر بانوان عالم سیده نساء العالمین و اوصیاى دوازده گانه آن پیامبر مكرّم است كه اوّل آنها حضرت أمیر المؤمنین علىّ بن أبى طالب و بعداً یازده فرزند یكى پس از دیگرى است كه آخرین آنها حضرت قائم آل محمّد حجّة ابن الحسن العسكرىّ عجّل الله تعالى فرجه الشّریف مىباشد؛ وجود آنان و توحید و عبادت و جهاد و انفاق و صفات نفسانیه و عقائد و ملكات همه و همه میزان و معیار براى تشخیص مقدار صفات حسنه از امّت آخر الزّمان است.
میزان در روز قیامت حق است و عدل
در كتاب «احتجاج» از حضرت صادق علیه السّلام وارد است كه:
إنَّهُ سُئِلَ: أَ وَ لَیسَ تُوزَنُ الاعَمَالُ؟ قَالَ: لَا؛ لِانَّ الاعْمَالَ لَیسَتْ أجْسَامًا وَ إنَّمَا هِىَ صِفَةُ مَا عَمِلُوا وَ إنَّمَا یحْتَاجُ إلَى وَزْنِ الشَّىْءِ مَنْ جَهِلَ عَدَدَ الاشْیاءِ وَ لَا یعْرِفُ ثِقْلَهَا وَ خِفَّتَهَا وَ إنَّ اللهَ لَا یخْفَى عَلَیهِ شَىْءٌ.
قِیلَ: فَمَا مَعْنَى الْمِیزَانِ؟ قَالَ: الْعَدْلُ.
