معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
123«و به تحقیق كه هر آینه ما انسان را در بهترین قوام و سازمان وجودى ایجاد كردیم؛ و آفریدیم؛ و سپس او را در پائینترین درجاتِ سِفْل و پستى پائین آوردیم».
و از اینجا معلوم میشود آنجائى كه از همه جا پستتر است بالا نیست كه سبك باشد؛ بلكه جائى است كه از همه جا پائینتر است؛ چون سِفْل در مقابل عِلْو است؛ و به معناى مكان پائین است.
و بنابراین تمام چیزهائى كه ارزش معنوى ندارند؛ پائین مىآیند؛ و مكان بالا محلّ و مرتبه پاكان و محلّ و منزله پاكى و طهارت است.
و نیز در آیه قرآن داریم: فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ. (قسمتى از آيه ١٧، از سوره ١٣: الرّعد)
«پس كف روى آب و روى سیل از بین میرود؛ و هیچ اثرى از آن باقى نمىماند؛ و امّا آنچه به مردم فایده میرساند، در روى زمین باقى مىماند و مستقرّ میشود و درنگ میكند».
پس چرا اعمال حسنه انسان كه در آن عالم ثقیل است و وزن دارد رو به بالا میرود؟ و اعمال سیئه انسان كه در آنجا سبك است رو به پائین؟ و چرا بخلاف این عالم است؟
براى اینكه این عالم عالم مادّه است؛ عالم مادّه واقعیتش در بطن مادّه است؛ و ترازوهائى كه در این دنیا كار میكنند چون ترازوى مادّى است، و بر اساس قوّه جاذبه زمین است، و بر این اصل اشیاء