
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
121«بگو اى پیامبر! آیا ما شما را آگاه كنیم از آن كسانى كه كردارشان از همه زیان كارتر و خسرانبارتر است؟ آنان كسانى هستند كه كوشش و جدّیت آنان در زندگانى پست و حیات حیوانى عالم دنیا گم شد و تباه شد، درحالىكه خود چنین مىپنداشتند كه كار خوبى انجام میدهند؛ آنان كسانى هستند كه به آیات الهیه و نشانههاى پروردگارشان كافر شدند؛ پس اعمال آنها همگى حبط و نابود میشود؛ و ما در روز قیامت براى آنها میزانى قرار نمیدهیم.»
در اینجا خداوند میفرماید: فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً؛ ما اصولًا براى چنین افراد گمراهى میزان نمىگذاریم؛ زیرا آنان وزنى ندارند؛ درحالىكه اگر اعمال زشت هم داراى وزن بود، باید میزان آنها از نقطه نظر زشتى و پلیدى از همه سنگینتر باشد؛ و لیكن چون اعمالشان بسیار زشت است؛ و شائبهاى از خوبى ندارد بنابراین میزانشان سبك نیست كه بگوئیم: مقدار كمى از خوبىها ترازو را سبك كرده است؛ بلكه اصلًا میزانشان هیچ وزن ندارد؛ بطورى كه به آن سبك و خفیف هم نمىتوان گفت؛ بلكه هیچ است.
حسنات وزن دارد و بالا مىرود
و از طرف دیگر داریم، آن كسانى كه میزانشان سنگین است، اعمالشان و میزانشان رو به بالا میرود؛ و آن كسانى كه میزانشان سبك است رو به پائین میرود؛ این هم باید رسیدگى شود كه یعنى چه؟
در اینجا یعنى در عالم طبیعت ما معمولًا چیزهائى را كه توزین میكنیم، اگر سنگین باشد، رو به پائین مىآید؛ و اگر سبك باشد، رو به بالا؛ امّا در آن عالم مطلب بعكس است. آیه اى در قرآن كریم
