معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
مرتب سازی:
معاد شناسی ج8
110الإمَامُ الْمُفْتَرَضُ الطَّاعَةِ مَنْ عَرَفَهُ فِى الدُّنْیا وَ اقْتَدَى
بِهُدَاهُ مَرَّ عَلَى الصِّرَاطِ الَّذِى هُوَ جِسْرُ جَهَنَّمَ فِى الآخِرَةِ
وَ مَنْ لَمْ یعْرِفْهُ فِى الدُّنْیا زَلَّتْ قَدَمُهُ عَنِ الصِّرَاطِ فِى
الآخِرَةِ فَتَرْدَى فِى نَارِ جَهَنَّم.1
«صراط مستقیم راه بسوى معرفت خداست؛ و صراط دو صراط است: یكى صراط در دنیا؛ و یكى در آخرت؛ پس آن صراطى كه در دنیاست همان امام واجب الإطاعه است، هر كس او را در دنیا بشناسد و از هدایت او و راهنمائىهاى او پیروى كند، به خوبى از صراطى كه پلى است بر روى جهنّم در آخرت عبور میكند.
و كسى كه او را در دنیا نشناسد، پایش در هنگام عبور از صراط در قیامت میلغزد و بر اثر آن در آتش دوزخ واژگون میگردد.»
و در روایت دیگرى وارد است كه: نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِیمُ.2
«فقط و فقط ما صراط مستقیم هستیم.»
و در بعضى از روایات آمده است: هُوَ صِرَاطُ عَلِىِّ بْنِ أَبِى طالبٍ عَلَیهِ السَّلامُ.3
«صراط مستقیم فقط صراط علىّ بن أبى طالب است.»
و از حضرت صادق علیه السّلام روایت است كه:
إِنَّ الصِّرَاطَ أَمیرُ الْمُؤْمِنینَ عَلَیهِ السَّلامُ.4
«بدرستى كه حقّاً و واقعاً صراط، همان نفس مقدّس أمیر المؤمنین علیه السّلام است.»
- تفسير «صافى» در سوره حَمد، ج ١، ص ٥٤ از طبع اسلاميّه
- همان.
- همان.
- همان.