
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
106مىآورند، و هر دهنه و زمان از آن را صد هزار ملائكه از فرشتگان غِلاظ و شِداد میگیرند؛ و آن جهنّم داراى حركت و سر و صدا و ناله و فریاد و غیظ و غوغائى است؛ و چنان برافروختگى و صداى زفیر از آن بر میخیزد، كه اگر هر آینه خداوند عزّ و جلّ حساب خلائق را به تأخیر نمىانداخت، همگى از هیبت و دهشت آن به هلاكت میرسیدند.
و سپس جهنّم گردن خود را بیرون میكشد، بطورى كه به تمام خلائق احاطه پیدا میكند؛ چه خوبان از خلائق و چه بدان از آنها.
در آن حال بقدرى وضعیت سخت است كه هیچ آفریده اى را كه خداوند عزّ و جلّ آفریده است، از بندگانش، چه از فرشتگان و چه از پیامبران، نیست مگر آنكه همه میگویند: اى پروردگار من! به فریادم رس، به فریادم رس! و تو اى پیامبر خدا میگوئى: اى پروردگار! به فریاد امّت من رس، به فریاد امّت من رس!
در این حال صراطى را بر روى جهنّم قرار میدهند كه از تیزى شمشیر برّندهتر و تیزتر است؛ و بر روى آن صراط سه پل است یكى از آن سه پل، امانت و رحِم است؛ و امّا دویمى، نماز است؛ و امّا پل سوّم، عدل پروردگار جهانیان است كه هیچ خدائى و معبودى جز او نیست.
در این حال مردم را تكلیف میكنند كه از روى صراط عبور كنند؛ چون میخواهند بگذرند، امانت و رحِم آنها را نگه مىدارند؛ و اگر از آن نجات پیدا كردند و گذشتند، نماز آنها را نگه مىدارد؛ و اگر از آن نجات یافتند و گذشتند، در آخر كار و انتهاى امر خداوند
