
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
105وَ أَمَّا الأُخْرَى فَعَلَیهَا الصَّلَاةُ:
وَ أَمَّا الاخْرَى فَعَلَیهَا عَدْلُ رَبِّ الْعَالَمِینَ لَا إلَهَ غَیرُهُ.
فَیكَلَّفُونَ الْمَمَرَّ عَلَیهِ فَتَحْبسُهُمْ الرَّحِمُ وَ الامَانَةُ، فَإنْ نَجَوا مِنْهَا حَبَسْتُهُم الصَّلَاةُ فَإنْ نَجَواْ مِنْهَا كَانَ الْمُنْتَهَى إلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ جَلَّ وَ عَزَّ؛ وَ هُوَ قَوْلُهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى: إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ.
وَ النَّاسُ عَلَى الصِّرَاطِ فَمُتَعَلِّقٌ وَ قَدَمٌ تَزِلُّ وَ قَدَمٌ تَسْتَمْسِكُ وَ الْمَلئِكَةُ حَوْلَهُمْ ینَادُونُ: یا حَلِیمُ اغْفِرْ وَ اصْفَحْ وَ عُدْ بِفَضْلِكَ وَ سَلِّمْ سَلِّمْ.
وَ النَّاسُ یتَهَافَتُونَ فِیهَا كَالْفَرَاشِ. وَ إذَا نَجَا نَاجٍ بِرَحْمَةِ اللهِ عَزّ وَ جَلَّ نَظَرَ إلَیهَا؛ فَقَالَ: الْحَمْدُ لله الذى نَجَّانِى مِنْكِ بَعْدَ إیاسٍ بمَنِّهِ وَ فَضْلِهِ؛ إنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورْ.1
حضرت باقر علیه السّلام فرمودند: چون این آیه نازل شد كه: جهنّم را در روز قیامت مىآورند، از رسول اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم از كیفیت آوردن آن سؤال كردند.
حضرت چنین فرمودند كه: جبرائیل كه روح الامین است براى من خبر آورده است كه خداوند كه هیچ معبودى جز او نیست، چون تمام اهل عالم را از پیشینیان و پسینیان در روز حشر گرد آورد، و همه را مجتمع سازد، جهنّم را درحالىكه با هزار دهنه كشیده میشود
- «بحار الانوار» طبع حروفى ج ٧، ص ١٢٥ و ١٢٦ و «تفسير قمى» ص ٧٢٤ و ٧٢٥
