
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
102چون آب همه جا روان میشود، رحمت است مضایقه ندارد؛ هر كس میتواند بدون تزاحمِ مادّه، آب بخورد؛ آب را به روى زمین بریزید؛ تا هر جا كه امكان داشته باشد جارى میشود؛ در خُلل و فُرج زمین و كوهها فرو میرود؛ و از لابلاى سنگها جریان پیدا میكند؛ این خاصّیت آب است؛ و علم هم همینطور است در رتبه و مرتبه خود و در عالم خود؛ لذا كسانى كه طالب علم باشند، در خواب چنین مىبینند كه در جستجوى آب هستند؛ و اگر مشغول تحصیل باشند در خواب چنین مىبینند كه آب مىخورند؛ و یا در آب شنا مىكنند.
و كسى كه خواب مىبیند كه شیر میخورد، معارف الهیه نصیبش میگردد؛ و كسى كه خواب مىبیند حمّام میرود و شستشو میكند، و یا وضوء و غسل مىنماید؛ این شخص مسلّماً در صدد تزكیه و طهارت است. چون شستشو و طهارت ظاهرى، نمونه و محسوسِ طهارت باطنى است؛ و در آن عالم، طهارت باطن به صورت وضوء گرفتن و غسل كردن جلوه میكند. و یا كسى در خواب مىبیند كه میخواهد تطهیر كند و وضوء بگیرد، هر چه دنبال آب میدود و جستجو میكند آب پیدا نمىكند، این شخص در صدد تزكیه هست و لیكن موفّق نشده است.
البتّه این مطالب متعلّق به عالم مثال و برزخ و صورت است، نه عوالم ما فوق صورت.
پس آنچه به ما گفته شده است و قرآن خبر داده است كه بهشت و حورالعین و جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ و آتش و درجات و مقامات
