
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
26افرادى در دنیا آمدهاند و مؤمن هم بودهاند و لیكن براى وصول به مقام توحید و قطع علاقه كلّیه از دنیا دچار ابتلائاتى مىشدهاند؛ آنان هم از صراط عبور میكنند، غایة الامر نه به آن سرعت؛ بلكه به سرعت باد.
افرادى اهل آخرت هستند؛ و نمىتوان آنان را از اشقیاء شمرد؛ بلكه از اصحاب الیمیناند اهل گناه هم نیستند؛ ولى آن عشق و شور و جذبه اهل توحید كه چون جرقه آتش، اوهام و اعتبارات را بسوزانند؛ در سرشان نیست؛ و دنبال خدا هم مىگشتهاند ولى نه با آن همّت بُرّنده و عزم كوبنده و با آن سرعت قاطع؛ اینها از روى صراط مانند آدم اسب سوار عبور مىكنند؛ آتش هم به آنها نمیرسد؛ امّا به همان مقدارى كه چون اسب سوارى از پلى عبور كند؛ و در زیر آن آتش باشد به او حرارت میرسد به همان مقدار اصحاب الیمین در طول عبور از صراط گرماى آتش را احساس مىنمایند.
و بعضى دیگر در عین آنكه از اصحاب الیمین هستند، امّا به این قدر پاك و پاكیزه نیستند قدرى تقصیر و خطا هم نموده و گناهانى هم داشتهاند، و خداوند آنان را آمرزیده؛ اینها از روى پل مانند آدم پیاده عبور میكنند.
الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ. (آيه ٣٢، از سوره ٥٣: النّجم)
«آن كسانى كه از گناهان كبیره و قبائح اعمال اجتناب مىورزند، مگر از خطاها و گناهان كوچك؛ چون پروردگار تو اى پیغمبر مقام
