
معاد شناسی ج8
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هشتم از این مجموعه پیرامون «حقیقت صراط»، «حقیقت میزان» و «کیفیت حساب در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای صراط در قیامت • صراط مستقیم واحد است و «سُبُلِ سلام» متعدد • صراط، راهی باطنی از نفس انسان به سوی خداست • اختلاف عبور از صراط به حسب اختلاف درجات انسانیت • مراد از صراط مستقیم در قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صراط به سوی دوزخ ویژۀ ستمکاران است • صراط دنیا، نفس امام واجبالإطاعه است • کیفیت اسفار اربعه • حقیقت میزانِ اعمال در قیامت • میزان امتها، پیامبران و اوصیای آنها هستند • مخلَصین و منکرین لقاءالله میزان ندارند • میزان عمل، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • صفات انسان کامل، همان میزان است • کیفیت حساب در قیامت • علم خدا حضوری و حساب او سریع است • خلاصۀ آراء حکماء و علمای تجربی درباره زمان • نسبی بودن زمان در موقف قیامت
معاد شناسی ج8
21بارى انسان در دنیا قدم مىگذارد خواه از مكتب انبیاء استفاده كند و یا نكند، سیر خود را در دنیا مىكند و مىمیرد و در باطنش راهى داشته است كه به تربیت انبیاء به كمال و تمام رسیده و یا نرسیده است؛ بالاخره در باطن خود پیوسته حركت و سیرى داشته است. در این حقیقت كه شكّى نیست.
این راهى كه انسان در دنیا بسوى خدا داشته است، در عالم قیامت ظهور و بروزى دارد؛ چون سابقاً دانستیم كه تمام موجودات و افعال این عالم مادّه و طبع و عالم مُلك و شهادت، در آن عالم غیب و ملكوت یك صورت ملكوتى دارند؛ یكى از چیزهائى كه در اینجا صورت مُلكى دارد همین سیر نفسانى انسان است رو به مبدأ خود كه در آنجا صورت ملكوتیش همان صراط است.
و شكّى نیست كه این صراط را انسان در دنیا داشته است؛ و چون هر كس در دنیا یك صراط دارد، در آخرت هم همان صراط را به صورت ملكوتى آن عالم دارد، و صراط دنیا كه در عالم طبع و مادّه، در عالم شهوت، در عالم غضب، در عالم اوهام و اعتباریات، دنیا را اداره مىكند، و روى امور اعتباریه پیوند مىدهد، و موجودات متفرّق را بر اساس همین اعتبار بهم متّصل مىكند، باید در قیامت صورت ملكوتى كه بروز صورت مُلكى است داشته باشد، بنابراین تمام افراد بشر كه در دنیا آمدند و از دنیا مىروند؛ اصل ظهور و بروز دنیا در قیامت جهنّم است، و راهى كه انسان از دنیا به بهشت دارد صراطى است در جهنّم كه
