معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
91به آن حكمى كه نتیجه همان اعمالى است كه انجام داده است؛ و سپس به دنبال آن انسان را مورد جزا و پاداش متناسب با آن حكم قرار میدهند.
شهادت به معناى حضور است؛ شهید و شاهد یك معنى دارد. و شهید در معركه جنگ را كه شهید میگویند چون حضور پیدا كرده، و هنگامى كه از دنیا رفته است در محضر حضرت حقّ زنده و پاینده حاضر شده است و یا اینكه به معناى اسم مفعول باشد، چون قتیل به معناى مقتول؛ یعنى ملائكه و فرشتگان در موت او حضور پیدا كرده‌اند و او مشهود و حاضر شده در برابر صفوف ملائكه رحمت قرار گرفته است؛ این معناى شهادت است.
شرایط تحمل شهادت براى اداء آن
عالِمَ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ1 «یعنى خداوندى كه به پنهان و حضور اطّلاع دارد؛» به غیب و آشكارا عالم است؛ و شهادت را شهادت گویند چون شخص شاهد حضور پیدا میكند و تحمّل شهادت میكند، لذا به شخص شاهد شهید میگویند؛ و شهادت دو مرحله دارد: مرحله تحمّل، و مرحله اداء؛ مثلًا اگر انسانى بخواهد در موضوعى گواهى دهد اوّل باید برود و آن موضوع را ببیند و خصوصیاتش را كه در مورد گواهى لازم است بالعیان ادراك كند و مشاهده نماید؛ و پس از آن بیاید نزد قاضى شهادت دهد؛ آن رفتن و دیدن و اطّلاع پیدا كردن بر آن قضیه را میگویند: تحمّل شهادت، و سپس كه نزد قاضى آن را بازگو میكند میگویند: اداء شهادت.
- قسمتى از آيه ٤٦، از سوره ٣٩: الزّمر