معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
69عمیق‌تر است از این جهنّمهاى معمولى، یعنى از دركات معمولى جهنّم؛ اگر سرهنگى خیانت كند او را به زندان یك سرباز عادى نمى‌برند؛ در زندانى متناسب با درجه جرم و جنایت او مى‌برند.
بنابراین، اینچنین افراد نیز نامه عمل ندارند و از ناحیه شقاوت به آنها نامه عمل داده نمیشود.
اصحاب الیمین كسانى هستند كه اعمال خوب دارند ولى خوبى به ذات آنها و به سرّ آنها رخنه نكرده است؛ چون یكسره خودشان را به خدا نفروختند، و إلّا از مقرّبین شده بودند؛ منتهى اگر توجّهشان به حقّ خیلى زیاد است و غفلتشان كم است؛ اینها اصحاب سعادتند.
أصحاب الشّمال كسانى هستند كه در دنیا بیشتر دنبال معصیت و جرم و جنایت رفته‌اند، ولى أحیاناً هم كارهاى خوبى انجام داده‌اند؛ یا اهل خیرى هستند كه عشقشان به حقّ زیاد نبوده و در مقابل اعمال زشتى كه انجام داده‌اند مستحقّ عقوبتند؛ و بالاخره باید گرچه براى مدّتى هم شده باشد در دوزخ بسوزند براى تدارك.
امّا آن كسى كه از بیخ زده و انكار همه چیز كرده است، آن را به عملش مؤاخذه نمى‌كنند؛ بلكه به واقعیتش مؤاخذه مى‌كنند. ما در روایاتى داریم كه «حبط» بطور كلّى صحیح نیست؛ «حبط» یعنى چه؟
یعنى هر یك از اعمال نكوهیده اثر نیك اعمال نیكو را از بین نمى‌برد و ضایع و نابود نمى‌سازد؛ اگر مثلًا ما امروز نمازى خوانده‌ایم و ثوابى برده‌ایم، گناهى كه به دنبال آن انجام دهیم آن اثر نماز را تباه و خراب نمى‌كند؛ آن نماز با آن اثر خوب به جاى خود هست؛ و این