معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
67گر بخواند به خویشم فقیرم *** ور براند ز پیشم حقیرم گر بگوید امیرم امیرم *** ور بگوید بمیرم بمیرم بنده حکم و تسخیر رأیم *** از عدم حرفِ هستى نشاید دعوى کبر و مستى نشاید *** خاک را جز که پستى نشاید از فنا خود پرستى نشاید *** من فنا من فنا من فنایم بنده‌ام ره به جائى ندارم *** عقل و تدبیر و رائى ندارم در سر از خود هوائى ندارم *** ره به دولت سرائى ندارم در گه دوست دولت سرایم *** بنده‌ام با دو صد عیب و علّت عجز و خوارىّ و زارىّ و ذلّت *** با همه شرمسارىّ و خجلت اى خداوند اقبال و دولت *** نیست جز بر درت التجایم من اگر با تو همراه باشم *** از دل خویش آگاه باشم در ره بندگى شاه باشم *** در صف کانَ لِلّه باشم تو مرائى اگر من ترایم *** اى غمت مایه شادمانى یاد روى تو روز جوانى *** وصل تو دولت جاودانى تار زلف تو سبعُ المَثانى *** لعلِ دلجویت آب بقایم1 - «ديوان حبيب» از مرحوم آية الله حاج ميرزا حبيب الله خراسانى، ص ٥٤ به بعد؛ اين اشعار منتخبى از اشعار اوست.