معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
48و این دعوت بوسیله امامشان صورت میگیرد كه همان امام حقّ است و یا امام باطل كه باید به آنها ملحق شوند و به بهشت و جهنّم بروند؛ و همه آن ائمّه حق و ائمّه باطل كه موجب دعوت بهشتى‌ها و جهنّمى‌ها هستند مندكّ و منطوى در آن كتاب مبین، و همه فانى در آن ولایت كلّیه هستند.
پس خوب روشن شد كه معناى هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ چیست؟ و آن مقام امامت و ولایت كلّیه چه مقامى است؟
تمام پیشوایان و مقتدایان جزئیه، در تحت آن مقام ولایت قرار میگیرند؛ و هر كدام موضع خود را معین مى‌كنند؛ و إن‌شاءالله به خواست خداوند در بحث أعراف كه وارد میشویم موقعیت و مكان و منزلت افرادى كه در اعرافند و هیمنه بر بهشت و جهنّم هر دو دارند در آنجا بیان میشود.
خداوند ولایت دارد نه امامت
در بسیارى از آیات قرآن مى‌بینیم كه مصداقاً امامت و ولایت را فى‌الجمله متّحد شمرده است یعنى امام را ولىّ شمرده است ولى هر ولىّ را امام نشمرده است؛ مثلًا در آیه شریفه:
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ.1
«حقّاً این است و جز این نیست كه ولىّ و صاحب اختیار شما خدا و پیغمبر خدا و آن كسانى كه اقامه نماز مى‌كنند و در حال ركوع زكوه میدهند هستند؛ این آیه درباره ولایت رسول الله و أمیر المؤمنین
- آيه ٥٥، از سوره ٥: المائدة