معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
235چون شب داخل شود منادى از جانب حقّ متعال ندا میكند به صدائى كه تمام مخلوقات خدا غیر از جنّ و انس آن را مى‌شنوند: اى پسر آدم! من كه شب هستم گواه و شاهدم بر آنچه در من هست، از من بهره خود را برگیر! چون همین كه آفتاب طلوع كند دیگر حسنه و خیرى را نمى‌توانى در من وارد سازى و به خیرات و حسناتت زیاد كنى! و نه مى‌توانى نسبت به گناه انجام داده طلب رضا و عفو كنى!
من گذشتم و رفتم، دوران من تا طلوع آفتاب است.
و همین گفتار را روز میگوید در وقتى كه دوران شب سپرى گردد.
و در «علل الشّرائع» با إسناد خود از عبد الله بن علىّ زرّاد روایت میكند كه:
قَالَ سَأَلَ أَبُو كَهْمَسْ أَبَا عَبْدِ اللهِ عَلَیهِ السَّلَامُ فَقَالَ: یصَلِّى الرَّجُلُ نَوَافِلَهُ فِى مَوْضِعٍ أَوْ یفَرِّقُهَا؟ قَالَ: لَا بَلْ هَاهُنا وَ هَیهُنا فَإنَّهَا تَشْهَدُ لَهُ یوْمَ الْقِیمَة.1
«أبو كهمس از حضرت صادق علیه السّلام سؤال میكند كه آیا انسان نوافل نمازهائى را كه به جا مى‌آورد، در جاى واحد بخواند؛ یا در مكان‌هاى جداجدا متفرّقاً بخواند؟
حضرت فرمودند: نه، بلكه اینجا و آنجا در جاهاى جداجدا بخواند؛ چون این مواضع مختلف در روز قیامت براى او شهادت میدهند.
- «بحار الانوار» ج ٧، ص ٣١٨