معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
228ما آن نسبت را با موجودات خارجى پیدا میكند؛ و به تبع آن، افعالى كه از این ذات سر میزند با موجودات خارجى ربط پیدا مى‌كنند؛ و لازمه ربط با موجودات خارجى نسبت است كه بین این فعل و ذات؛ و بین آن موجودات خارجى پیدا میشود؛ و نسبت دو طرف میخواهد، یكى این طرف و یكى آن طرف؛ و گرنه تحقّق نسبت محال است؛ پس به مجرّد تحقّق ذات؛ تمام ربط و نسبت و طرفین نسبت متحقّقند.
و بعد از این كه ثابت كردیم كه آنچه در عالم وجود موجود گردد؛ و لباس هستى در بر كند؛ پیوسته باقى است و داراى حیات و علم و قدرت است؛ پس تمام موجودات و افعال آنها باقى هستند؛ با تمام خصوصیات با شعور و ادراك؛ و نتیجه اینكه ما كه فعلًا در اینجا نشسته‌ایم و ما زنده هستیم؛ تمام نسب و ارتباطاتى كه داریم آنها هم زنده هستند؛
زمان و مكان بیدارند و با فهم و شعور
زمانى كه در آن قرار داریم زنده است و شعور دارد؛ مكانى كه در آن قرار داریم زنده است و شعور دارد؛ این مسجد، دیوارهاى مسجد، سقف و فرش مسجد، ستون‌هاى مسجد، منبر و آجرها، و مَلاتهاى درزِ آجرها، گچ‌ها، آهن‌ها، درها همه زنده و با شعورند؛ گرچه ما همه را ساكت و صامت مى‌بینیم؛ چون راه فهم و ادراكِ ما محدود است و بیش از حیطه و حدِّ اعطاءشده به ما حقِّ ورود به موجودات خارجیه را نداریم؛ و لیكن در عالم وجود غوغائى است از سمع و بصر و فهم و شعور كه این موجودات حائز هستند.
اما در حشر همه زنده و سمیع و بصیر در نزد انسان جلوه دارند.