معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
221قَالَ عَلَیهِ السَّلامُ: إذَا جَمَعَ اللهُ الْخَلْقَ یوْمَ الْقِیمَةِ دَفَعَ إلَى كُلِّ إنْسَانٍ كِتَابَهُ، فَینْظُرُونَ فِیهِ فَینْكِرُونَ أَنَّهُمْ عَمِلُوا مِنْ ذَلِكَ شَیئاً، فَیشْهَدُ عَلَیهِمْ الْمَلئِكَةُ. فَیقُولُونَ: یا رَبِّ! مَلَائِكَتُكَ یشْهَدُونَ لَكَ. ثُمَّ یحْلِفُونَ أَنَّهُمْ لَمْ یعْمَلُوا مِنْ ذَلِكَ شَیئاً وَ هُوَ قَوْلُهُ: يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَما يَحْلِفُونَ لَكُمْ. فَإذَا فَعَلُوا ذَلِكَ خَتَمَ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ وَ ینْطِقُ جَوَارِحَهُمْ بِمَا كَانُوا یكْسِبُونَ.1
«امام علیه السّلام فرمودند: چون خداوند تعالى خلائق را در روز قیامت مبعوث فرماید و گرد آورد، نامه عمل هر كس را به صاحبش میرساند؛ آنان در نامه عمل خود نظر میكنند؛ و یكباره همه را انكار مى‌نمایند و میگویند: ما أبداً چنین كارهائى را انجام نداده‌ایم و از اینها به هیچ وجه من الوجوه اطّلاعى نداریم.
در این حال خداوند فرشتگان را به گواهى میخواند؛ و فرشتگان همه گواهى میدهند.
آنان میگویند: بار پروردگارا! اینها كه شهادت دادند فرشتگان تو بودند و گواهى به نفع تو دادند و سوگند یاد مى‌كنند كه ما أبداً چنین كارهائى را به جاى نیاورده‌ایم! و اطّلاعى از این اعمال نداریم! و اینست معناى گفتار خداوند متعال كه: سپس خداوند ایشان را بر مى‌انگیزد و آنان براى شما سوگند دروغ یاد مى‌كنند؛ و چون كار
- «تفسير علىّ بن إبراهيم» ص ٥٩١ با مختصر اختلافى در لفظ آورده است.