معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
210ما لِلتُّرابِ وَ لِلْعُلومِ وَ إنَّما *** یسْعَى لِیعْلَمَ أنَّهُ لا یعْلَم1 و معناى این رباعى اینچنین است:
«علم و دانش اختصاص به خداوند جلّ جلالُه دارد؛ و ما سواى خداوندى در گرداب‌هاى جهل چون غریقى كه غوطه میخورد، و از زیر آب صداى نامفهومى میكند، دانشش ضعیف و نامفهوم و پیوسته با آن دست به گریبان است.
خاك را چه مناسبت كه بساحت علوم دست یابد، و فقط كوشش او در این است كه بداند كه نمیداند».
بارى، تمام این سخنان براى اینست كه انسان داراى علمى كوتاه و كم، و عالم تكوین و اسرار آفرینش علمش بلند و بسیار؛ و با هر ذرّه از موجودات رقیب و حفیظى است؛ و انسان چنین نپندارد كه چون خود را به تغافل زند، عالم كون و جهان آفرینش هم از او غافل است.
داستان حاج شیخ اسمعیل چاپلقى در راه مشهد
حضرت استادنا المكرّم آیة الله آقاى حاج شیخ مرتضى حائرى یزدى مُدّ ظلّه العالى كه فعلًا از اساتید برجسته و طراز اوّل حوزه مقدّسه علمیه قم و داراى فضائل اخلاقى و مكارم شِیم مى‌باشند، داستانى بسیار آموزنده و تربیت كننده نقل كردند از جناب ثقه معتمد حجّة الإسلام آقاى حاج شیخ إسمعیل چاپلقى كه از اعاظم علماى طهران و مدرسینِ اخلاق و مروّجین شریعت غرّاء هستند:
- همان کتاب و همان صفحه.