معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
202كه آنها میدانند كه خداوند بر اعمال آنها اطّلاع دارد؛ اگر انسان عمل بسیار خوب و چشمگیرى انجام دهد. و غافل باشد از خدا قیمتى ندارد؛ و امّا عمل خوبى كه به جا مى‌آورد و متوجّهاً إلى الله انجام میدهد، آن داراى ثواب است.
چرا؟ براى اینكه چون انسان از روى توجّه و نیت و قصد قربت انجام میدهد، در خود آن عمل خدا را مى‌بیند؛ و این معناى توحید است؛ و این عمل مورد قبول است؛ و بنابراین آنچه شما را به دوزخ افكند، سوءِ ظنّ شما به خدا بود كه مى‌پنداشتید أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ. و از اینجا به دست مى‌آید كه این موجودات در جهان داراى حیاتند؛ و ما چنین تصوّر داریم كه فقط انسان داراى حیات است و از او گذشته حیوان و از آن گذشته نباتات هم فى‌الجمله حیات دارند؛ ولى چنین نیست، عالم و جهان مادّه داراى حیات است. این آیات میرساند كه دست و پا و گوش و چشم و زبان و سائر اعضاء حتّى فروج هم داراى حیاتند و شهادت میدهند؛ اگر حیات و شعور نداشته باشند، از كجا شهادت میدهند؟
تمام موجودات داراى حیات و علم و قدرت مى‌باشند
أخیراً ذكر شد كه در شهادت دو پایه و ركن اساسى لازم است: یكى آنكه شاهد برود و در مسأله مورد نظر تحقیق به عمل آورد و تحمّل كند و برداشتى بنماید و بعد بیاید و اداء كند و این نیاز به علم و حیات دارد؛ شخص مرده نمى‌تواند تحمّل شهادت كند، و آدم زنده كور و كر هم كه نمى‌تواند بفهمد و تحمّل كند.
پس از اصول مسأله شهادت علم و حیات است؛ و بنابراین