معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
201خدا و علمِ خداست؛ و تمام این أفعالى را كه انجام میدهید شبكه‌هائى هستند براى علم و اراده و قدرت خدا؛ و این صفات حقّ در آنها ظهور و طلوع كرده و نمى‌توانید حقّ را از نفس این اعمال خود جدا ببینید! و او را در كنارى بپندارید! وقتى كه خداوند متعال از همه موجودات به خود آنها نزدیكتر است، پس چگونه ما اطّلاع بر این اعمال شما نداریم؟!
وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ، چنین گمان میكردید كه خداوند بسیارى از اعمال شما را نمیداند؛ همین ظنّ شما موجب بدبختى شما و ورود شما در آتش شد! چرا؟ چون گمان بردید، و پنداشتید كه خدا نمیداند! و همین گمان غلط، یعنى شرك در افعال خدا شما را به جهنّم سرازیر كرد و در رتبه پست نزول داد.
در بعضى از روایات سابقاً گذشت كه حضرت استدلال مى‌كنند به این آیه: وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ* وَ إِذَا کانَ هَذَا الظَّنَّ هُوَ الْمُرْدِىَ فَضِدُّهُ هُوَ الْمُنْجِى.
چون گمان غلط، كه خدا نمیداند، موجب نزول در دركات دوزخ است و انسان را به رتبه ردائت در مى‌آورد؛ أَرْدَکمْ، و به پستى و فقد ارزش مى‌كشاند، ضدّش كه حسن ظنّ است به خدا، كه او از همه اعمال مطّلع است آن مُنجى مى‌باشد؛ موجب نجات و علوّ در درجات بهشت و مقامات است؛ چون توحید است؛ و بنابراین سرّ افعال حسنه‌اى كه افراد انجام میدهند و آنها را به بهشت میرساند اینست