معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
20یك حساب آسانى از او میكنند؛ و با حالت خوشى و خرّمى بر میگردد و نزد اهل و عیال خود میرود؛ و امّا آن كسى كه نامه عمل از پشت سرش به او داده شود، صداى خود را به فغان و واوَیلا و وا ثُبورا بلند میكند؛ و در سعیر و آتش میسوزد.»
این آیات از نقطه نظر مضمون و مفاد مشابه همان آیاتى است كه از سوره الحاقّة بیان كردیم؛ منتهى در اینجا بجاى وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِشِمالِهِ جمله و أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ ذكر شده است.
در آنجا لفظ بِشِمَالِهِ در مقابل لفظ بِیمِینِهِ بود، در اینجا مِن وَراءَ ظَهْرِهِ در برابر لفظ بِیمِینِهِ قرار گرفته است. و بنابراین معناى بِشِمَالِهِ همان مِن وَرَاءَ ظَهْرِهِ خواهد بود؛ یعنى نامه را از جهت پشت سر میدهند نه آنكه به دست چپش بگذارند.
یعنى از ناحیه عقب و پشت كه كنایه از همان شقاء و بدبختى است داده میشود؛ و این بعینه همان معناى بِشِمَالِهِ خواهد بود كه آن نیز مفادش ناحیه شقاوت و مذلّت است.
از طرف دیگر داریم كه در روز قیامت افرادى كه در دنیا دنبال هر كسى رفتند؛ و از او پیروى نمودند، و هر كسى را امام و پیشوا و مقتداى خود قرار داند؛ خواه از پیشوایان عدل بوده باشند و خواه از پیشوایان ظلم؛ این افراد با امامان خود محشور میشوند؛ این رعایا و افراد رعیت با پیشوایان خود محشور و به آنها ملحق میگردند؛ اگر آن أئمّه بهشتى هستند با آنها به بهشت میروند؛ و اگر جهنّمى باشند با آنها به جهنّم میروند.