معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
180دیگرى.
عواقب وخیم غفلت از نامه عمل
و به هر حال، أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً. «آیا انسان چنین گمان دارد كه یله و رها واگذار شده است؟» أمیر المؤمنین علیه السّلام كه این آیه را قرائت میكرده‌اند، تكرار مینموده‌اند.
أمیر المؤمنین علیه السّلام مى‌بیند و میداند كه چه خبرها هست؛ با آن چشم بصیرت مینگرد كه تمام موجودات عالم مُلكى در تحت قیمومت موجودات عالم ملكوتى است، عالم جسم و طبع محكوم عالم روح است؛ عالَم ظاهر محكوم عالَم باطن است؛ عالم شهادت محكوم عالم غیب است؛ بدن محكوم نفس است؛ تمام جهان محكوم آن روح كلّى و ولایت كلّیه است كه بر تمام موجودات سیطره دارد؛ بنابراین اگر با این خصوصیات انسان خود را به غفلت زند، فردا دچار حسرت و ندامت عمیق خواهد شد؛
و يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ او بلند میشود؛ میگوید: من در پیشگاه پروردگار غفلت كردم؛ من چنین مقامى را داشتم و خودم را نرساندم من به خدا خیانت كردم؛ خدائى كه از هر جانب مراعات حال مرا كرد مرا به وجود آورد؛ مرا به مقام رُشد رسانید. ما به مقام كمال و علم و قدرت رسیدیم و این دنیا را با نگاه كوچك نگریستیم؛ و به شهوات و غفلات خود را بازى دادیم تا عمر به سر آمد و از این عالم حركت كردیم با دست خالى؛ اینجا موقف ندامت است.
أمیر المؤمنین علیه السّلام امام ماست؛ معناى امام اینست كه او جلودار است و ما به دنبال، لازمه امامت اینست كه مأموم طبق حركات و سكنات