معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
172علم كلّى احاطى ما در این شبكه‌ها و قالب‌ها و آلات و آئینه‌ها تجّلى كرده و ظهور نموده است؛ در هر فرشته‌اى به اندازه سعه خود از علم ما پیدا شده است؛ پس علم آنها عین علم ماست.
و جالب اینست كه جمله إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ در محلّ تعلیل آمده است؛ یعنى چرا ما از حبل الورید به انسان نزدیكتریم؟ و چرا علم و آگاهى به وساوس و افكار و نیات و خاطرات القاء شده از نفس او داریم؟ چون متلقّیان ما از راست و چپ نشسته و تمام اقوال و افعال او را نگاهدارى و حراست مى‌كنند.
پس نفسِ حراست و نگاهدارى آنها عین علم و اطّلاع ماست.
و از همین قبیل است جمله: وَ سَتُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ.1
پس از آنكه فرموده است: خدا و رسول خدا و مؤمنان اعمال شما را مى‌بینند؛ در اینجا میفرماید: سپس بسوى خدا بازگشت مى‌كنید و شما را به آنچه عمل كرده‌اید آگاه میسازد؛ یعنى دیدنِ رسول خدا و مؤمنان عین آگاهى حضرت حقّ است جلّ و عزّ.
نظیر این آیات كریمه كه عمل موجودات و فرشتگان را خداوند تبارك و تعالى به خود نسبت میدهد در قرآن كریم بسیار است؛ و حقیقت توحید همین است و بس.
انسان باید ملاحظه كند در هر آن از ساعات شبانه روز متوجّه باشد كه در عالم تكوین مُهمَل خلق نشده.
- ذيل آيه ١٠٥، از سوره ٩: التّوبه