معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتی‌ها از جانب سعادت داده می‌شود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حق‌اند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّت‌ها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانی‌هاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهم‌السلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت می‌دهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
111رسول الله در خواب و بیدارى بیدار است؛ یعنى براى رسول خدا خواب و بیدارى نیست؛ غیب و شهادت نیست؛ براى رسول خدا در منزل و مسجد بودن نیست؛ موت و حیات نیست؛ همه‌اش بیدارى و شعور و علم و ادراك و حیات است؛ مَوْتَانَا لَمْ یمُتْ وَ مَقْبُورُنَا لَمْ یقْبَر1. «مردگان ما نمى‌میرند و جانهاى ما در میان قبرها دفن نمیشود».
اى صاحب وحى و قلب آگاه *** داراى مقام لى مَعَ الله اى محرم بارگاه لاهوت *** وى در ملکوت حقّ شهنشاه اى برشده از حضیض ناسوت *** بر رَفرَف عزّ و شوکت و جاه وانگه ز سُرادقات عزّت *** بگذشتى و ماند امین درگاه اى پایه قدر چاکرانت *** بالاتر از این بلند خرگاه از شرم تو زرد چهره مهر *** وز بیم تو دل دو نیم شد ماه این بوى بهشت عنبرین است *** یا ذکر جمیل تو در افواه از نیل تو پاى وهم لنگ است *** وز ذیل تو دست فهم کوتاه فرموده به شأنت ایزد پاک *** لَوْلاک لَما خَلَقْتُ الأفلاک2 امام زنده و مرده ندارد، امام موجود مادّى نیست؛ نه اینكه بشر نیست و ملائكه است، مهمّ اینست كه بشر است و به این مقام رسیده، و اگر ملائكه بود خدا به ما میگفت: شما هم حسابتان جداست. و ما هم حجّت را تمام میكردیم بر خدا در روز قیامت كه پروردگارا تو
- «بحار الانوار» جلد ٢٢، ص ٤١١
- «ديوان کمپانى» از مرحوم آية الله شيخ محمّد حسين اصفهانى، ص ٩ و ١٠.