
معاد شناسی ج7
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد هفتم از این مجموعه پیرامون «کیفیت نامۀ عمل انسان» و «کیفیت شهادت بر اعمال انسان در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • معنای رسیدن نامۀ عمل از سمت راست و چپ • نامۀ بهشتیها از جانب سعادت داده میشود • نتیجه اعمال انسان ملازم نفس انسان است • نامۀ عمل، عین حقیقت ملکوتی عمل است • مقرّبان و مخلَصان نامۀ عمل ندارند • مخلَصین و مقرّبین مدهوش ذاتِ حقاند • شاهدان بر اعمال و شرایط شهادت بر عمل • شاهدان بر اعمال از نیّتها خبر دارند • شرط شهادت، احاطۀ علمیه بر پنهانیهاست • شهادت پیامبران، ائمه علیهمالسلام، ملائکه، اعضاء و جوارح، زمان و مکان، جمادات، قرآن در روز قیامت و کیفیت شهادت آنها • جمادات در قیامت شعور دارند و شهادت میدهند • اختلاف مساجد در فضیلت، ناشی از اختلاف نور آنهاست • نورانیت زمان و مکان، تابع نورانیتِ اهل آنهاست
معاد شناسی ج7
163حقّ جلّ و عزّ متذكّر میشوند و با یاد خدا و ذكر حقّ شیطان را دفع میكنند.»
هنگامى كه ذهن در اینجا پاك شد؛ این درجه قوّت پیدا میكند كه دیگر هیچ خاطرهاى از شیطان نمىتواند در آن راه یابد؛ ولى اگر در بعضى از احیان، وجود او و حقیقت او اضطرابى پیدا كند این براى آنها گناه است؛ این را اضطراب سرّ گویند، و آن از قبیل گناهان خارجى نیست، از گناهان فكرى و ذهنى نیست، از گناهان نیست، تنفیس و اشتغال به غیر خدا نیست؛ اینها هیچكدام نیست؛ و امّا در شدائد و امتحانات سخت و عجیب، باید نفوس آنان، چون آب دریاى صاف و لطیف و آرام به هیچوجه موجى در آن پیدا نشود؛ و مضطرب و مشوّش نگردد.
اگر أحیاناً در اثر امتحانى، در اثر حادثهاى، این نفوس اضطراب و تشویشى پیدا كند، و مانند آب ساكن دریا تكانى بخورد، بادى بوزد؛ و جنبش و اضطرابى در آن ایجاد كند؛ این براى آنان گناه است؛ و باید از این گناه توبه نمایند؛ و این توبه از اضطراب سرّ است.
در «مصباح الشّریعة» وارد است كه: تَوْبَةُ الأنْبیآءِ مِنِ اضْطِرَابِ السِّرِّ، وَ تَوْبَةُ الأوْلِیآءِ مِنْ تَلَوُّثِ الْخَطَرَاتِ؛ وَ تَوْبَةُ الأصْفِیآءِ مِنَ التَّنْفِیسِ؛ وَ تَوْبَةُ الْخاصِّ مِنَ الإشْتِغَال بغَیرِ اللهِ، وَ تَوْبَةُ الْعَامِّ مِنَ الذُّنُوبِ.1
در ضمن روایتى كه در این كتاب به حضرت صادق علیه السّلام منسوب
- «رساله لقاء الله» طبع انتشارات هجرت، ص ٤١، به نقل از «مصباح الشّريفة»
